Een aantal sleutelwoorden uit de metrologie worden hieronder weergegeven. Klik ze aan om de bijbehorende definitie volgens de VIM te vinden.
- (meetbare) grootheid
- (meet)eenheid
- waarde (van een grootheid)
- meting
- meetonzekerheid
- meetafwijking
- meetinstrument / meetmiddel
- (stoffelijke) maat
Internationale Vocabulaire VIM
Een complete lijst van termen in het Engels en Frans vindt U in de Internationale Woordenlijst van Basis- en Algemene termen in de metrologie, de ‘International Vocabulary of Basic and general terms in Metrology, VIM. Dit is een gezamenlijke uitgave van de OIML, BIPM, IEC, IFCC, ISO, IUPAC en IUPAP. Het document kan besteld worden bij het Nederlands Normalisatie-instituut NEN.
(meetbare) grootheid
Eigenschap van een verschijnsel, een lichaam of een stof die kwalitatief kan worden onderscheiden en kwantitatief kan worden bepaald.
Voorbeelden
a) grootheden in algemene zin: lengte, tijd, massa, temperatuur, elektrische weerstand, molaire concentratie
b) speciale grootheden
- lengte van een bepaalde staaf
- elektrische weerstand van een bepaalde draad
(meet)eenheid
Bepaalde grootheid, bij afspraak gedefinieerd en aangenomen, waarmee andere grootheden van dezelfde soort worden vergeleken om hun grootte ten opzichte van die grootheid uit te drukken.
Een (meet)eenhedenstelsel is:
een reeks basiseenheden en afgeleide eenheden, gedefinieerd volgens bepaalde regels, voor een gegeven stelsel van grootheden. Bekendste voorbeeld: het Internationale Stelsel van Eenheden, SI.
waarde (van een grootheid)
Grootte van een bepaalde grootheid, in het algemeen uitgedrukt als een (meet)eenheid vermenigvuldigd met een getal.
Voorbeelden
a) lengte van een staaf 5,34 m of 534 cm
b) massa van een voorwerp 0,152 kg of 152 g
meting
Geheel van handelingen voor het bepalen van de waarde van een grootheid.
meetonzekerheid
In het verband met het resultaat van een meting staande parameter die de spreiding van waarden, die redelijkerwijs aan de meetgrootheid kunnen worden toegekend, karakteriseert.
De parameter kan bijvoorbeeld een standaardafwijking zijn (of een bepaalde veelvoud daarvan), of de helft van een interval dat een bepaald betrouwbaarheidsniveau bezit.
(meet)afwijking
Meetresultaat minus een ware waarde van de meetgrootheid.
meetinstrument, meetmiddel
Middel dat alleen of in samenwerking met aanvullende middelen voor het uitvoeren van metingen is bedoeld.
stoffelijke maat
Middel bedoeld om, gedurende het gebruik permanent één of meer bekende waarden van een gegeven grootheid te reproduceren of te verschaffen.
Voorbeelden
a) een massastuk; een gewicht
b) een inhoudsmaat (voor een of meer waarden, met of zonder schaalverdeling)
c) een elektrische standaardweerstand
d) een eindmaat
e) een standaardsignaalgenerator
f) een referentiemateriaal
